Tip ons
Tip ons

Je kunt zelf jouw bijdrage/tip via dit formulier toesturen. Wij zullen deze controleren en mogelijk gebruiken voor publicatie. Let op! Aangeleverd materiaal dient rechtenvrij te zijn of er moet schriftelijk toestemming zijn verleend voor het gebruik ervan.

Nu:
Straks:
Nu:
Straks:

Rubrieken


Streekhistorie: Sinterklaas en de commercie in ‘s-Gravenzande maandag 2 december 2019 13:01

Streekhistorie: Sinterklaas en de commercie in ‘s-Gravenzande

Weet u het nog? We waren nog niet terug van zomervakantie of de kruidnootjes lagen al weer in de supermarkt. En is het u opgevallen hoe veel reclamefolders er vanaf eind oktober op de mat vallen? Kijk eens naar de reclame op TV aan het begin van de avond; allemaal speelgoed. Er is berekend hoeveel wij elk jaar gemiddeld uitgeven aan Sinterklaas. Wat denkt u?..... €75,- tot €80,- per persoon. Sinterklaas is big business. Was dat vroeger nou anders?Waren we toen niet tevreden met twee kaatseballen in een net en een letter van banket? Nou, vroeger was het niet veel anders. Sinterklaas kwam toen weliswaar pas eind november in het land, maar in die ene week tot 5 december wist de lokale middenstand toch nog best zijn slag te slaan. Er was nog geen internet en aan folders deden ze ook niet. De winkeliers moesten het hebben van hun sinterklaasetalage en natuurlijk van de krant. Die sinterklaasetalages waren een begrip. Veel winkeliers ruimden zelfs hun aan het winkelpand grenzende woonkamer uit om hun sinterklaasartikelen te kunnen uitstallen.De meeste winkeliers adverteerden in de regionale krant. En dan konden ze kiezen tussen de openbare Westlandsche Courant of het christelijke Nederland & Oranje (later De Westlander). Uitgever van der Endt uit Maassluis (uitgever van de Westlandsche Courant) was er snel bij. Hij maakte in 1874 al sinterklaasreclames. Die kranten van eind november en begin december zijn een geweldige informatiebron. Niet alleen omdat je kunt zien wat voor cadeaus er vroeger werden gekocht en gegeven, maar ook omdat zij laten zien welke winkeliers er toen allemaal in het dorp zaten. Leuk voor in je stamboom.Zo vinden wij in ’s-Gravenzande bijv. sigarenboer Joh. Boers (de man die jarenlang met oudjaar om 12 uur vanaf zijn balkon de menigte op het Marktplein in ’s-Gravenzande toezong). Of J. van Deventer (voorvader van de huidige drukker Van Deventer) die de absolute kampioen adverteren bleek. Er is bijna geen krant te vinden waarin hij niet adverteerde. Van Deventer kon het zich veroorloven grote advertenties te plaatsen, vaak met mooie plaatjes.De “wandeling” door het dorp En voor wie het zich niet altijd kon permitteren om zelf een advertentie te plaatsen werd iets slims bedacht….de zogenaamde wandeling door het dorp. Gedurende enkele jaren wordt er in de krant een verhaal verteld over een vaak wat geheimzinnige man (een vertegenwoordiger van de bisschop uit Spanje) die, begeleid door een Westlander, door het dorp wandelt, om zich heen kijkt en beschrijft wat hij allemaal voor moois ziet. De verkenner van de Sint schrijft: “…Wij wandelen nu het dorp weer in naar de Prinses Julianastraat, waar het eerst onze aandacht wordt getrokken door het sigarenmagazijn van de heer M. de Kramer…” En in elke winkel wordt wat verteld over de geweldige cadeaus die je er kunt kopen. In 1933 bedacht de krant een nieuwe vliegmachine met een telefonovisie-apparaat aan boord. Die vloog over het Westland en richtte het apparaat op een groot aantal winkels. En ook hier worden de producten van de winkeliers geroemd. Maar dat gebeurde niet bij èlke winkel waar ze langs kwamen. Ik denk dat je alleen genoemd werd wanneer je daar iets voor betaald had. Benieuwd naar wat het telefonovisie-apparaat allemaal registreerde? Lees hier de krant van 1 dec 1933. Na de Tweede Wereldoorlog kregen de winkeliers ook nog hulp van Sinterklaas zelf. Toen hield Sinterklaas namelijk (bijna elk jaar), nadat hij officieel door de burgemeester was verwelkomd, een toespraak. Dat gebeurde meestal op het bordes van het gemeentehuis, zoals hiernaast in ’s-Gravenzande. Ongetwijfeld ingefluisterd door de lokale middenstand vertelde Sinterklaas (in wiens gestalte niet zelden een der plaatselijke neringdoenden kon worden herkend) aan de aanwezige ouders, dat ze toch vooral in de lokale winkels hun sinterklaasinkopen moesten doen. Dit tot grote ergernis van H. de Weerd uit ’s-Gravenzande. Hij vond het maar niks dat Sinterklaas dit soort toespraken hield. In een ingezonden brief in de krant schreef hij: “Sinterklaas….ge hebt eigenlijk alleen maar een pleidooi gehouden voor de middenstand en uw eeuwenoude mildheid heeft plaats gemaakt voor een chauvinistisch praatje waar geen kind wat aan kon hebben. Ge hebt er geen feest van gemaakt, Sint Nicolaas. Ge hebt er alleen maar een propagandaspeech van gemaakt.
Lees meer
Streekhistorie: Buitenplaats Huis Honselaarsdijk zondag 24 november 2019 10:10

Streekhistorie: Buitenplaats Huis Honselaarsdijk

De grootste van alle buitenplaatsen was het Huis Honselaarsdijk met zijn enorme tuincomplex van honderden hectares. De kern van het bezit werd gevormd door het machtige kasteel van de Van Naaldwijks. Via erfopvolging waren de bezittingen van de Van Naaldwijks in handen gekomen van het adellijke geslacht Van Arenberg. Deze adellijke familie bleef tijdens de 80-jarige oorlog trouw aan de koning van Spanje en daarom werden hun bezittingen door de Staten van Holland in beslag genomen. Het kasteel van Honselersdijk is toen nog een periode in leen gegeven aan Prins Maurits. Tijdens het twaalfjarig bestand in de 80-jarige oorlog (1609-1621) kreeg de adellijke familie Van Arenberg hun bezittingen terug. Het twaalfjarig bestand was een periode waarin de Republiek probeerde vrede te sluiten met Spanje. Als gebaar van goede wil werden de bezittingen die in beslag genomen waren terug gegeven aan de adel die de Spaanse koning trouw gebleven was. De Van Arenbergs hadden zich echter terug getrokken in de Zuidelijke Nederlanden en besloten daarom al hun bezittingen in de Noordelijke Nederlanden te verkopen. In 1612 werden alle Westlandse bezittingen van de Van Arenbergs verkocht aan Frederik Hendrik van Oranje-Nassau.Frederik Hendrik wilde het kasteel en het omliggende bezit omvormen tot een paleis met een complex siertuinen. Hij was hier omstreeks 1620 al mee begonnen door het oude kasteel van de Van Naaldwijks te verbouwen tot paleis. In 1625 werd Frederik Hendrik stadhouder en ging hij een belangrijke rol spelen in de internationale politiek. Voor het ontvangen van belangrijke buitenlandse gasten had hij een representatief en indrukwekkend paleiscomplex nodig. Die rol kreeg Honselaarsdijk. Wat er nog restte van het oude kasteel van de Van Naaldwijks werd nu helemaal afgebroken en op de oude fundamenten werd een geheel nieuw paleis opgetrokken. Frederik Hendrik was sinds 1625 stadhouder en bevelhebber van het leger en de vloot. Dit leverde hem veel inkomsten op, want de regel was dat de bevelhebber tien procent van alle oorlogsbuit kreeg. Volgens overlevering kon Frederik Hendrik door zijn deel van de door Piet Hein veroverde zilvervloot het paleis en de tuinen in Honselaarsdijk extra allure geven. Bij het paleis verrezen allerlei bijgebouwen, zoals het Domeinkwartier, de Nederhof, een oranjerie, een speelhuis, fazanterie en een boswachterswoning. Al deze gebouwen waren gesitueerd in de prachtige tuinen rondom het paleis. Hiervoor moesten wel enorme veranderingen aangebracht worden in het landschap. Om het complex van gebouwen en tuinen een strak klassiek en symmetrisch rechtlijnig uiterlijk te geven moest het dorpscentrum van Honselersdijk verplaatst worden. Er werden nieuwe sloten en wegen aangelegd om zo rechthoekige percelen te creëren. Die gingen echter dwars door alle bestaande natuurlijk gevormde wegen en waterlopen heen, waardoor er een aparte en vreemde eenheid ontstond in het landschap. In 1691 is een vogelvluchttekening en een hele serie tekeningen van het Huis Honselersdijk en de omliggende tuinen vervaardigd door C. Allard. Waarschijnlijk is deze serie gemaakt naar aanleiding van het laatste bezoek dat stadhouder Willem III, die inmiddels ook koning van Engeland was, in 1690 aan Honselersdijk bracht. Aan de bouw van het paleis hebben o.a. meegewerkt de bekende architecten Jacob van Campen en Pieter Post.Bij het aanleggen van de fraaie siertuinen heeft o.a. de bekende hovenier Jan van den Groen meegewerkt. In zijn standaardwerk 'Den Nederlantsen Hovenier' beschrijft hij de aanleg van delen van de tuinen van Huis Honselersdijk. In de loop van de 18de eeuw raakten het paleis en het tuincomplex in verval. Bij de komst van de Fransen in 1795 vluchtte de toenmalige eigenaar, stadhouder Willem V, naar Engeland en werden alle bezittingen van de Oranjes in beslag genomen door het staatsgezag. Het gebouw werd achtereenvolgens gebruikt als gevangenis, militair hospitaal en militaire school. Het gebouw werd in de Franse Tijd zo uitgewoond dat men na de val van Napoleon en de terugkeer van de Oranjes geen andere mogelijkheid zag dan de gebouwen voor sloop te verkopen. De gronden werden verkocht, meest als tuinland. Van het gehele complex bleef uiteindelijk alleen een deel van de Nederhof bewaard, wat nog steeds bestaat en in gebruik is als gezinsvervangend tehuis. Bij graafwerkzaamheden rondom Honselersdijk worden nog regelmatig funderingsresten van diverse gebouwen van het paleiscomplex gevonden. En ook zijn er in het landschap nog diverse sporen in de vorm van sloten, wegen en lanen terug te vinden.Auteur: Ton Immerzeel van het Westlands Museum
Lees meer
Media Choice - powered by: HPU internet services / IB broadcast / Maxx-XS